Wetenschap

post-thumbnail

Bijna zestig wetenschappers en stafleden moesten beveiligd worden

Vrouwen en jonge onderzoekers kregen vaker te maken met bedreigingen, intimidatie en haatreacties. UNL-voorzitter Caspar...

post-thumbnail

‘Natuur is leuker als je er meer van weet, dat wist Jac. P. Thijsse al’

Marga Coesèl heeft tientallen natuurschrijvers uit de vergetelheid getild. Hun dagboeken „schetsen een uniek tijdsbe...

post-thumbnail

De diepe, racistische wortels van de omvolkingstheorie

Prominente PVV’ers Marjolein Faber en Martin Bosma haalden de theorie meermaals aan, maar waar komt die precies vandaa...

post-thumbnail

Op Paaseiland hebben nooit catastrofaal veel mensen gewoond

Is het aantal mensen op Paaseiland ooit zo groot geweest dat daardoor hun natuurlijke hulpbronnen uitgeput raakten? Weln...

post-thumbnail

Deze vier onderzoekers krijgen de hoogste Nederlandse wetenschapspremie

Wetenschapsfinancier NWO geeft elk jaar premies aan Nederlandse onderzoekers die bij de internationale top horen....

post-thumbnail

Bij warmer weer draagt ook groen bij aan vervuiling (maar daar zijn wel uitlaatgassen bij nodig)

Planten scheiden bij warmte meer stoffen uit die de lucht in steden ongezond maken. Uitlaatgassen spelen een grote rol i...

post-thumbnail

Het glanzende metaal aluminium heeft ook een matte kant

Ieder scheikundig element heeft zijn eigen plek in het Periodiek Systeem. Ieder element heeft ook een bijzonder verhaal....

post-thumbnail

Paleontoloog Remco Bos was eigenlijk meer een stenenman, maar ‘inmiddels ben ik geobsedeerd door varens’

Varens waren 201 miljoen jaar geleden alomtegenwoordig. Ineens gingen ze afwijkende sporen produceren. „Zou kwik de bo...

post-thumbnail

De Voyager-sondes sturen 47 jaar na hun lancering nog altijd signalen naar de aarde

De Voyagers 1 en 2 die in 1977 werden gelanceerd zijn nu ver buiten het zonnestelsel. Met kunst- en vliegwerk blijven ze...

post-thumbnail

Wat we weten over islam en antisemitisme

Mona Keijzer legde op tv een verband tussen jodenhaat en de islamitische cultuur. Wat is daarover onderzocht, vraagt Mar...

post-thumbnail

Dit is het zusje van Steve, een natuurverschijnsel dat in 2015 werd ontdekt

Wekelijks een opmerkelijk beeld van een wetenschappelijke gebeurtenis. Deze week: een eigenaardig hemelverschijnsel....

post-thumbnail

Wordt een albatros nooit moe van dagenlang zweven?

Albatrossen beheersen de kunst van het zweven. Zonder zelfs maar één keer met de vleugels te slaan blijven ze in de ...

post-thumbnail

De genetische microkosmos in dit Franse graf laat zien hoe het dna van de steppe zijn intrede deed in Europa

Een herdersvolk trok rond 3200 v.Chr. naar het westen. Een graf in Frankrijk laat zien hoe hun dna in Europa werd geïn...

post-thumbnail

Nu is onder de microscoop te zien hoe kanker uitzaait

Primaire kankertumoren zijn steeds beter te behandelen, daar zijn de laatste decennia grote stappen vooruit gezet. Maar ...

post-thumbnail

Museum Batavialand laat de oeroude kant zien van het nieuwe land

Lees-, kijk- en luistertips van onze redacteuren bij het nieuws. Deze week: de prehistorie van Flevoland, afgelegen maar...

post-thumbnail

Het 11de-eeuwse tekstje ‘hebban olla vogala’ is een literair spel dat net even anders gespeld is

Een elfde-eeuws gedichtje van dertien woorden is een literair spelletje in drie talen. Het is een hybride creatie....

post-thumbnail

Op hersenscans is te zien welke vormen van depressie en angststoornis er zijn

Depressies en angsten kunnen heel verschillende oorzaken hebben. Kunnen hersenscans helpen om een behandeling te vinden?...

post-thumbnail

In planten op zoek naar de sporen van gifgas

Het aantonen van het gebruik van chemische wapens is lastig. Mirjam De Bruin ontwikkelde een nieuwe speurmethode....

post-thumbnail

Kunstmatige intelligentie laat zien dat zeldzame en niet-zeldzame ziektes soms veel op elkaar lijken, en dat leidt tot nieuwe behandelingen

Hoogleraar zeldzame ziektenBinnen ziektes onderscheiden artsen steeds meer zeldzame vormen. „Dat leidt tot persoonlijk...

post-thumbnail

Waarom krijgt de een wel een midlifecrisis en de ander niet?

Een B&B openen in Spanje, je partner inruilen of een carrièreswitch maken: het zijn allemaal keuzes die we associëre...

post-thumbnail

AI verslaat radiologen bij diagnose prostaatkanker

Een nieuw algoritme zou het aantal onnodig genomen biopten kunnen halveren....

post-thumbnail

Immuniteit na corona-infectie werkt breder en beschermt ook tegen verkoudheid

Een doorgemaakte infectie met SARS-CoV-2 beschermt tijdelijk tegen besmetting met coronaverkoudheidsvirussen....

post-thumbnail

Niet de mug maar de mens verspreidde malaria over de wereld

Een grootschalig internationaal archeologisch onderzoek laat zien dat de reislustige mens malaria naar alle continenten ...

post-thumbnail

Hoe heksenwaan Europa in zijn greep kreeg

Hekserij is duivels en gevaarlijk. Hoe is de heks zo demonisch geworden? In de middeleeuwen maakte bijna niemand zich dr...

post-thumbnail

‘Voor topsporters kan een verstopte neus het verschil maken tussen goud of zilver’

Keel-neus-en-oorarts Pavol Surda had in zijn tijd als topzwemmer voortdurend een verstopte neus. Hij onderzocht of meer ...

post-thumbnail

Er vallen gaten in het alzheimeronderzoek

Een baanbrekende ontdekking in het alzheimeronderzoek moet na bijna 20 jaar worden ingetrokken....

post-thumbnail

Branden bij een elektrische auto de remlichten als je het ‘gas’ loslaat ?

Veel elektrische auto’s kunnen goed remmen op de motor. Maar niet altijd gaan dan de remlichten aan....

post-thumbnail

In iedere vader schuilt een prima moeder

Vierhonderd miljoen jaar evolutie komt de moderne man te hulp. Als vaders veel met jonge kinderen omgaan verandert hun b...

post-thumbnail

Ineens werkte de longarts voor de tabaksindustrie

Tabaksfabrikanten nemen farmaceutische bedrijven over. Als die medisch onderzoek sponsoren stelt dat onderzoekers voor m...

post-thumbnail

Kunst die je aan het denken zet: plastic fossielen in betonnen zerken

Lees-, kijk- en luistertips van onze redacteuren bij het nieuws. Deze week: de onuitwisbaarheid van onze sporen....

post-thumbnail

Het verhaal van de Drentsche Aa is een voorbeeld voor de Nederlandse beken

Plantengroei verraadt hoe het gesteld is met de waterhuishouding. En dat is niet overal even goed, in het natuurgebied D...

post-thumbnail

Een onbedoelde vrije val boven Myamar

Karel Knip stuit in de alledaagse werkelijkheid op raadsels en onbegrijpelijke verschijnselen.Deze week: omhoog vallende...

post-thumbnail

Hoe het menselijk lijf een reis naar de ruimte doorstaat

Er is een nieuwe databank van medisch onderzoek in de ruimte. Ook ruimtetoeristen zijn binnenstebuiten gekeerd....

post-thumbnail

De vogels van Spinoza

Universiteiten die zich zoals Harvard beroepen op ‘neutraliteit’, duiken weg voor hun verantwoordelijkheid, schrijft...

post-thumbnail

Afrikaanse olifanten hebben een roepnaam voor elkaar

Biologen hebben met hulp van de computer sterke aanwijzingen gevonden dat Afrikaanse olifanten elkaar bij de naam kunnen...

post-thumbnail

Seismische detector beschermt zeekabels ook tegen sabotage

Verdachte vaarbewegingen in de buurt van onderzeese kabels en pijpleidingen kunnen nu op afstand worden gedetecteerd, da...

post-thumbnail

Nederlanders zijn langer dan alles en iedereen, en wel hierdoor

Tweehonderd jaar geleden waren Nederlanders gemiddeld nog een van de kleinste volkeren van Europa. Inmiddels zijn wij of...

post-thumbnail

In zijn lab bouwt Cees Dekker van losse moleculen een levende cel die kan evolueren

Hoe is het leven ontstaan? Synthetische cellen maken dat inzichtelijk. „Als je zoiets zelf bouwt ga je begrijpen hoe h...

post-thumbnail

Spleetvulkaan op IJsland blijft doorgaan met het spuiten van lava

Wekelijks een opmerkelijk beeld van een wetenschappelijke gebeurtenis...

post-thumbnail

Net als mijnwerkers kunnen planten nikkel uit de grond halen – en zo meewerken aan de energietransitie

Voor de energietransitie zijn grote hoeveelheden metalen nodig, zoals nikkel. Planten kunnen daarbij helpen. Er worden s...

post-thumbnail

Hoe vang je een planetoïde? China heeft grootse plannen op dat gebied

China plant een golf aan nieuwe ruimtemissies naar planetoïden. Voor de wetenschap en om grondstoffen te winnen. Maar ...

post-thumbnail

‘Dit was nooit eerder vertoond, een behandeling die bij álle patiënten aanslaat’

Myriam Chalabi internist-oncoloogEen experimentele immuunbehandeling blijkt zeer effectief tegen een bepaalde vorm van d...

post-thumbnail

‘Festivals lijken heel spontaan en zelfs magisch, maar sociale grenzen vervagen er niet. Integendeel’

Britt Swartjes onderzocht diversiteit in de Rotterdamse festivalwereld. Het gaat beter, maar het blijft een mannenwereld...

post-thumbnail

‘MDMA en therapie mogelijk goed voor post-traumatische stress’

De Staatscommissie MDMA adviseert te onderzoeken of PTSS goed te behandelen is met mdma. Niet iedereen is het eens met d...

post-thumbnail

Leer kijken naar het spel van licht en kleur in de atmosfeer

Lees-, kijk- en luistertips van onze redacteuren bij het nieuws. Deze week: lichtende nachtwolken, de groene flits en mi...

post-thumbnail

Theoloog Jürgen Moltmann (1926-2024) wilde geloof verbinden aan geschiedenis en toekomst

Jürgen Moltmann werd pas belijdend christen in een geallieerd kamp voor krijgsgevangenen, waar hij na de oorlog verble...

post-thumbnail

Schimmels worden resistenter tegen medicijnen, waardoor meer mensen een infectie krijgen

De landbouw gebruikt veel middelen om schimmels te bestrijden. Daardoor worden schimmels resistent tegen medicijnen....

post-thumbnail

Waarom leggen kippen elke dag een ei?

Alle huidige kippenrassen stammen af van één elegante junglekip uit Azië....

post-thumbnail

Zonder het scheikundige doetje indium zou de wereld er heel anders uitzien

Ieder scheikundig element heeft zijn eigen plek in het Periodiek Systeem. Ieder element heeft ook een bijzonder verhaal....

post-thumbnail

Twee miljoen mensen in Nederland hebben migraine, maar ‘je weet niet wat het triggert’

„Het is schrikbarend hoe weinig we precies weten over migraine”, zegt neuroloog Gisela Terwindt. Vrouwen hebben meer...

post-thumbnail

De laatste gletsjer van Venezuela

Gletsjers reageren razendsnel op de opwarming van de aarde, schrijft Peter Kuipers Munneke. In Venezuela is de laatste v...

post-thumbnail

De mug en de blauwe vinvis volgen dezelfde wetmatigheid met de slagen van hun vleugels en flippers

Na veel gepuzzel hebben biologen een wetmatigheid ontdekt in de vleugel- en flipperslagen van insecten, vogels, vleermui...

post-thumbnail

Meer groen in de stad is beter. Toch?

Steden willen vergroenen. Want bomen bieden schaduw, ze helpen bij hittestress en hoe minder bestrating er is, hoe beter...

post-thumbnail

Twitter-tycoon Musk bekvecht over kritische toetsing in de wetenschap

Elon Musk vraagt om „maximaal strenge waarheidsvinding”, terwijl hij „op zijn eigen platform gestoorde samenzwerin...